Mehir ne demek?
Mehir, nikah akdiyle birlikte kadının hak kazandığı, erkeğin ödemekle yükümlü olduğu bir değerdir. Kur'an-ı Kerim'de "Kadınlara mehirlerini gönül hoşluğuyla verin" (Nisâ, 4) buyrulur. Mehir bir "başlık parası" değildir; aileye değil, doğrudan kadına verilir ve yalnızca kadın üzerinde tasarruf edebilir.
Muaccel ve müeccel mehir farkı
| Tür | Ne zaman verilir? | Örnek |
|---|---|---|
| Muaccel (peşin) | Nikahta ya da nikahtan hemen sonra | Törende takılan bilezik, verilen altın |
| Müeccel (vadeli) | Kararlaştırılan bir tarihte; belirlenmemişse boşanma ya da eşin vefatı hâlinde | "Gerektiğinde ödenmek üzere 50 gram altın" |
Mehrin bir kısmı peşin, bir kısmı vadeli de belirlenebilir.
Mehir ne kadar olmalı?
İslam'da mehrin bir üst sınırı yoktur. Hanefi mezhebinde en az miktar on dirhem gümüş olarak belirlenmiştir. Peygamber Efendimiz mehrin kolaylaştırılmasını tavsiye etmiş, "Nikahın en bereketlisi, külfeti en az olanıdır" buyurmuştur. Bu yüzden mehir, erkeğin gücünü aşmayan ve kadının da gönülden razı olduğu bir miktar olmalıdır.
Türkiye'de en yaygın mehir türleri şunlardır:
- Çeyrek, yarım ya da tam altın
- Bilezik veya gram altın
- Nakit para (TL ya da döviz)
- Kur'an-ı Kerim ve seccade gibi manevi hediyeler
- Ev, arsa gibi taşınmazlar
Mehir verilmezse ne olur?
Mehir belirlenmemiş olsa bile nikah geçerlidir; bu durumda kadın, benzer konumdaki kadınlara verilen mehre (mehr-i misil) hak kazanır. Belirlenen mehrin ödenmemesi ise erkeğin sorumluluğunda bir borç olarak kalır. Kadın dilerse mehrin bir kısmından ya da tamamından gönül rızasıyla vazgeçebilir.
Mehir ile düğünde takılan takılar aynı mı?
Hayır. Düğünde misafirlerin taktığı takılar hediyedir. Mehir ise nikahta adıyla belirlenen ve erkeğin borçlandığı haktır. Karışıklık olmaması için mehrin nikah sırasında açıkça söylenmesi ve dini nikah belgesine yazılması önerilir.
Mehir nikahta nasıl söylenir?
Hoca, icap ve kabul sırasında mehri açıkça belirtir: "...on gram altın peşin mehir karşılığında kabul ettiniz mi?" Bu ifadenin nasıl kurulduğunu imam nikahında ne sorulur yazımızda örnekledik.
Sıkça sorulan sorular
Mehir kime verilir?
Doğrudan geline verilir. Aileye ya da babaya ait değildir.
Mehir olarak Kur'an verilebilir mi?
Evet. Kur'an-ı Kerim gibi değerli bir hediye mehir olarak belirlenebilir; tarafların razı olması yeterlidir.
Mehr-i müeccel ne zaman ödenir?
Kararlaştırılan tarihte. Tarih belirlenmemişse boşanma ya da eşin vefatı hâlinde ödenir.
Mehirsiz nikah olur mu?
Nikah geçerli olur ancak kadın mehr-i misle hak kazanır. Mehrin nikahta konuşulması tavsiye edilir.